ԵՐԵՎԱՆԻ ՔԱՂԱՔԱՊԵՏԱՐԱՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

ընդլայնված որոնում

Տրանսպորտ

Վարչության գործառույթներ

Երևանի ներքաղաքային հասարակական տրանսպորտ


Մայրաքաղաքի բնակչության տրանսպորտային սպասարկումն իրականացվում է ավտոբուսներով, տրոլեյբուսներով, միկրոավտոբուսներով և մետրոպոլիտենով: Նկատի ունենալով վերջին տարիներին մայրաքաղաքում ավտոտրանսպորտի քանակի աճի միտումը` քաղաքային իշխանությունը որդեգրել է քաղաքային երթուղային ցանցում մեծ տեղատարողության շարժակազմերի (ավտոբուսների և տրոլեյբուսների) տեսակարար կշիռն ավելացնելու և, զուգահեռաբար, միկրոավտոբուսների շահագործումը բացառելու քաղաքականություն:
Երևանի քաղաքապետարանի համակարգում գործում են հետևյալ ուղևորատար տրանսպորտային ընկերությունները` «Կարեն Դեմիրճյանի անվան Երևանի մետրոպոլիտեն», «Երևանի էլեկտրատրանսպորտ», «Երևանի ավտոբուս», «Երևանտրանս» փակ բաժնետիրական ընկերությունները, որոնց գործունեությունը համակարգում է Երևանի քաղաքապետարանի աշխատակազմի տրանսպորտի վարչությունը:


Երթուղային ցանց



Երևանի հասարակական տրանսպորտի ոլորտի համակարգային բարեփոխումների շրջանակներում, կարևորելով մայրաքաղաքում գործող երթուղային ցանցի արդյունավետության բարձրացման և նոր երթուղային ցանցի ստեղծման անհրաժեշտությունը, Ասիական զարգացման բանկի աջակցությամբ հայտարարված միջազգային մրցույթում հաղթող ճանաչված «Դաբլյու Վայ Ջի Ինտերնեյշնլ Լիմիթիդ» խորհրդատվական ընկերության կողմից մշակվել է Երևան քաղաքի հանրային տրանսպորտի նոր երթուղային ցանց, որը ենթադրում է նաև միասնական սակագնային և տոմսային համակարգի ներդրում: Ներկայացված երթուղային ցանցի նախագիծը ներկայումս գտնվում է քննարկման և գնահատման փուլում:
Գործող երթուղային ցանցով նախատեսված է միկրոավտոբուսային 69 երթուղի (1418 միավոր շարժակազմ), ավտոբուսային 45 երթուղի (606 միավոր շարժակազմ) և տրոլեյբուսային 10 երթուղի (108 միավոր շարժակազմ)։

 

Ավտոբուսային փոխադրումներ



Մայրաքաղաքի ավտոբուսային հավաքակազմում առկա է 662 ավտոբուս, փաստացի շահագործվում է 40 երթուղի, որոնցում օրական միջին հաշվով գիծ է դուրս բերվում 420-430 միավոր շարժակազմ։ Ավտոբուսային երթուղիները պայմանագրային հիմունքներով սպասարկում են «Երևանի ավտոբուս» ՓԲԸ-ն և մասնավոր 18 կազմակերպություններ։
Ավտոբուսային հավաքակազմը համալրելու նպատակով 2012-2017թթ. մայրաքաղաք է ներկրվել տարբեր մակնիշների թվով 434 նոր ավտոբուս (վերջին խմբաքանակը 2017թ-ին՝ «Հունդաի» մակնիշի 3 հատ)։ 2017թ. ներքաղաքային ավտոբուսային երթուղիներ դուրս բերվող շարժակազմի քանակի որոշ չափով ավելացման և երթուղիների շահագործման արդյունավետության բարձրացման արդյունքում որոշակիորեն աճել է ավտոբուսներով իրականացված ուղևորափոխադրումների ծավալը։ 2017թ. ավտոբուսներով ընդհանուր առմամբ տեղափոխվել է մոտ 82.2 մլն ուղևոր, ինչը նախորդ տարվա համեմատ ավելի է մոտ 5.8%-ով, իսկ տեսակարար կշիռը ընդհանուր ուղևորափոխադրումներում կազմել է
մոտ 41.8%։ Չնայած դրան՝ ներքաղաքային կանոնավոր ուղևորափոխադրումների ընդհանուր ծավալում ավտոբուսներով իրականացվող ուղևորափոխադրումների տեսակարար կշիռը դեռևս ցածր է։ Երևանում դեռևս փոքր է ավտոբուսային երթուղիների շահագործման արդյունավետությունը։ Մայրաքաղաքի բնակչության կանոնավոր տրանսպորտային սպասարկումն ապահովելու համար անհրաժեշտ է շարունակել ավտոբուսային հավաքակազմի համալրումը քաղաքային նշանակության ավտոբուսներով՝ բացառելով միկրոավտոբուսները, ինչը և նախատեսվում է իրականացնել Երևանի հանրային տրանսպորտի նոր երթուղային ցանցի ներդրման գործընթացի շրջանակներում։


Միկրոավտոբուսային փոխադրումներ


Երևանում փաստացի գործում է 73 միկրոավտոբուսային երթուղի, որոնք համալրված են տարբեր մակնիշների մոտ 1350 միավոր շարժակազմով։ Նշված երթուղիները պայմանագրային հիմունքներով սպասարկում են թվով 40 մասնավոր կազմակերպություններ։
Վերջին տարիներին միկրոավտոբուսների թիվը պակասեցնելու հետևանքով զգալիորեն նվազել է միկրոավտոբուսներով իրականացվող ուղևորափոխադրումների ծավալը։ 2017թ. միկրոավտոբուսներով տեղափոխվել է մոտ 92.8 մլն ուղևոր, ինչը 2016թ. համեմատ պակաս է մոտ 7.2 մլն-ով կամ 7.2%-ով։ Չնայած դրան՝ մայրաքաղաքում ուղևորափոխադրումների հիմնական մասը դեռևս իրականացվում է միկրոավտոբուսներով, որոնց բաժին է ընկնում ընդհանուր ծավալի մոտ 47.2%-ը։ Մայրաքաղաքի բնակչության տրանսպորտային սպասարկումը հիմնականում միկրոավտոբուսներով անընդունելի է, հետևաբար միկրոավտոբուսների փոխարինումը ավտոբուսներով այլընտրանք չունի, ինչը և նախատեսվում է իրականացնել նոր երթուղային ցանցի ներդրման գործընթացի շրջանակներում։


Վերգետնյա էլեկտրատրանսպորտ


«Երևանի էլեկտրատրանսպորտ» ՓԲԸ-ի հաշվեկշռում առկա է 79 տրոլեյբուս (1-ը` տեխօգնության), այդ թվում՝ 9 հատ «Ռենո», 34 «Շկոդա» և 36 «ԼԻԱԶ» մակնիշների։ Ընկերությունն սպասարկում է տրոլեյբուսային 5 երթուղի, օրական գիծ է դուրս բերվում միջին հաշվով 40-45 միավոր շարժակազմ։ Չնայած Երևանի վերգետնյա էլեկտրատրանսպորտով իրականացված ուղևորափոխադրումների ծավալում վերջին մի քանի տարիներին արձանագրված աճին, 2017 թվականին որոշակիորեն նվազել է տրոլեյբուսներով տեղափոխվող ուղևորների թիվը։ 2017թ. տրոլեյբուսներով տեղափոխվել է 5323.6 հազ. ուղևոր, ինչը 346.2 հազ. ուղևորով պակաս է նախորդ տարվա համեմատ կամ նվազել է 6.1%-ով։ Դեռևս փոքր է տրոլեյբուսներով տեղափոխվող ուղևորների տեսակարար կշիռը ներքաղաքային ընդհանուր ուղևորափոխադրումներում, այն կազմում է մոտ 2.7%։ Հաշվի առնելով քաղաքային վերգետնյա էլեկտրատրանսպորտի դերը ներքաղաքային կանոնավոր ուղևորափոխադրումների ընդհանուր գործընթացում, այդ թվում բնապահպանական խնդիրների տեսանկյունից և կարևորելով դրա հետագա զարգացման անհրաժեշտությունը, որոշակի աշխատանքներ են կատարվում վերգետնյա էլեկտրատրանսպորտի շարժակազմի, հպակային և մալուխային ցանցերի, քարշի ենթակայանների նորոգման, հպակային ցանցի որոշակի նոր հատվածներ կառուցելու, տրոլեյբուսային տնտեսության արտադրական շենքերի վերանորոգման և վերազինման, ինչպես նաև տրոլեյբուսների շահագործման արդյունավետության բարձրացման ուղղությամբ։


Մետրոպոլիտեն


Երևանի մետրոպոլիտենում շահագործվում է 10 կայարան, գծի երկարությունը 12.1 կմ է, առկա է 45 վագոն։ Աշխատանքային օրերին գիծ է դուրս բերվում 26 վագոն (13 շարժակազմ), իսկ շաբաթ և կիրակի օրերին` 24 վագոն (12 շարժակազմ)։
Երևանի մետրոպոլիտենում ուղեվարձի՝ 50-ից 100 դրամ բարձրացումից (2011թ. հուլիսի 1-ից) հետո որոշակիորեն նվազել էին ուղևորափոխադրումների ծավալները։ Վերջին մի քանի տարիներին մետրոպոլիտենով իրականացվող ուղևորափոխադրումներում նկատվում է կայունացման և աճի միտում, ինչը հիմնականում պայմանավորված է մետրոպոլիտենի շահագործման արդյունավետության և մատուցվող ծառայությունների որակի բարձրացմամբ, ինչպես նաև մի քանի ավտոբուսային և միկրոավտոբուսային երթուղիների սպասարկման դադարեցմամբ: 2017թ. որոշակիորեն աճել է մետրոպոլիտենով իրականացվող ուղևորափոխադրումների ծավալը, տեղափոխվել է 16233.3 հազ. ուղևոր, ինչը 879.3 հազ. ուղևորով ավելի է նախորդ տարվա համեմատությամբ կամ աճը կազմել է 5.7%։ Մետրոպոլիտենով ուղևորափոխադրումների տեսակարար կշիռը ընդհանուր ուղևորափոխադրումների ծավալում ևս 2017թ. աճել է և կազմում է մոտ 8.3%։ Մետրոպոլիտենով իրականացվող ուղևորափոխադրումների ծավալների զգալի աճ կարող է տեղի ունենալ միայն գործող գծի ընդլայնման, նոր կայարանների կառուցման և շահագործման, ինչպես նաև, մասնակիորեն, Երևան քաղաքի հանրային տրանսպորտի նոր երթուղային ցանցի ներդրման գործընթացի ավարտից հետո։

 

Հասարակական տրանսպորտի կանգառներ

 

Երևանում սահմանված են հասարակական տրանսպորտի 841 կանգառներ, որոնցից 348-ում տեղադրված են կանգառասրահներ և կանգառանշաններ, 493-ում՝ միայն կանգառանշաններ: Մայրաքաղաքի նոր երթուղային ցանցի ներդրումը ենթադրում է նաև շարունակել ընդհանուր օգտագործման տրանսպորտային միջոցների որոշ նախկին կանգառների վերականգնման, ինչպես նաև, ըստ նոր երթուղիների ուղեգծերում ընդգրկված ճանապարհահատվածների, նոր կանգառների սահմանման ուղղությամբ նախկինում մեկնարկած աշխատանքները։
2017թ. Երևանի քաղաքապետի համապատասխան որոշումներով սահմանվել են թվով 10 նոր կանգառներ։Շարունակվում են մայրաքաղաքի հասարակական տրանսպորտի կանգառների կահավորման աշխատանքները։ 2017թ. ընթացքում կանգառները կահավորվել են միայն կանգառանշաններով, կատարվել են համապատասխան գծանշման աշխատանքներ։ Մայրաքաղաքի հասարակական տրանսպորտի երթուղիների չվացուցակների մասին կանգառներում սպասող ուղևորներին իրազեկելու նպատակով կանգառներում տեղադրված են ընդհանուր առմամբ թվով 50 էլեկտրոնային չվացուցակներ։ Այս գործընթացի շրջանակներում ավելի քան 300 ավտոբուսներ կահավորվել են GPS համակարգով։ Աշխատանքները շարունակական բնույթ են կրում, ամեն տարի կավելանան էլ.չվացուցակների և GPS համակարգով կահավորված շարժակազմերի քանակը։


Ավտոկայանատեղեր


Մայրաքաղաքում ավտոկայանատեղերի ոլորտի կանոնակարգման նպատակով «Ավտոտրանսպորտային միջոցների կայանատեղերի տեղական վճարի մասին» ՀՀ օրենքի համաձայն ընթանում են գործնական միջոցառումներ՝ մայրաքաղաքի համայնքային սեփականությունը հանդիսացող փողոցներում (ճանապարհահատվածներում) և հրապարակներում կայանատեղերի կազմակերպման ու կահավորման աշխատանքներն իրականացնելու ուղղությամբ։
Մասնավորապես՝ Երևան քաղաքում վճարովի ավտոկայանատեղերի կազմակերպման ծառայությունների մատուցման պարտավորությունն ստանձնած ընկերությունը շարունակում է ավտոկայանատեղերի կահավորման աշխատանքները։ Գործընթացի սկզբից կազմակերպվել են տրանսպորտային միջոցների վճարովի կայանատեղեր Երևանի Կենտրոն, Արաբկիր, Դավթաշեն, Շենգավիթ, Էրեբունի, Քանաքեռ-Զեյթուն, Աջափնյակ, Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանների հիմնական փողոցներում, ավարտվել են դրանց կահավորման աշխատանքները։ Տեղադրվում են համապատասխան ճանապարհային նշաններ, տեղեկատվական ցուցանակներ, տեսանկարահանող սարքեր և իրականացվում են հորիզոնական գծանշումներ։
Որպես էկոլոգիապես մաքուր տրանսպորտային միջոց Երևան քաղաքում էլեկտրամոբիլների տարածմանը խթանելու նպատակով Երևանի ավագանու 26.12.2017թ. հ.90-Ն որոշմամբ որպես վառելիք բացառապես էլեկտրաէներգիա օգտագործող և բացառապես էլեկտրական շարժիչով աշխատող ավտոտրանսպորտային միջոցի (էլեկտրամոբիլ) սեփականատեր կամ այլ օրինական տիրապետող հանդիսացող և այն ղեկավարող անձանց համար սահմանվել է ավտոկայանատեղի տեղական վճարի գծով արտոնություն՝ ազատելով հաշվարկված ավտոկայանատեղի տեղական վճարի վճարումից:
Երևան քաղաքի ավագանու համապատասխան որոշումներով, թվով 53 կազմակերպությունների և ֆիզիկական անձանց թույլատրվել է կազմակերպել, ինչպես նաև շարունակել նախորդ տարիներին կազմակերպված ծառայողական ավտոկայանատեղերի շահագործումը։
Երևանի քաղաքապետի թվով 20 որոշումներով սահմանվել է թեթև մարդատար տաքսի-ավտոմոբիլների 139 հատ կայանատեղ։

 

Հաշմանդամների տրանսպորտային սպասարկում



Սայլակավոր հաշմանդամների և հատուկ կարիքներ ունեցող անձանց համար քաղաքային ավտոբուսները մատչելի դարձնելու նպատակով, դրանք վերելակներով կահավորելու ծրագրի շրջանակներում, 2014-2017թթ. ընթացքում Չինաստանից ներկրված հատուկ վերելակներով կահավորված, «Երևանի ավտոբուս» ՓԲԸ-ին պատկանող «Հիգեր» մակնիշի թվով 25 ավտոբուսներ շահագործվում են 4 երթուղիներում (հ.հ.14, 20, 22, 28), որոնք համաձայնեցվել են հասարակական կազմակերպությունների հետ: Գրեթե բոլոր վարչական շրջաններից հատուկ կարիքներով անձինք քաղաքի կենտրոն տեղափոխվելու և հակառակ ուղղությամբ վերադառնալու հնարավորություն կունենան, կապահովվի կապը ուսումնական հաստատությունների հետ։ Ըստ այդմ, հ.14 երթուղին կգործի Զեյթուն, Արաբկիր, Կենտրոն ուղղությամբ՝ հասնելով Շենգավիթ վարչական շրջան, հ.20 երթուղին Ավան վարչական շրջանից կհասնի Կենտրոն վարչական շրջան, հ.22 երթուղին Նոր Նորքից Կենտրոն վարչական շրջանով կհասնի Էրեբունի, հ.28 երթուղին Նոր Նորքից Զեյթունով կհասնի Արաբկիր, Աջափնյակ վարչական շրջաններ, այնուհետ նաև «Գրացիա» Հայկական Կարմիր Խաչի ընկերության միջազգային վերականգնողական կենտրոն: Ավտոբուսների կողային և դիմային հատվածներում առկա են համապատասխան տարբերանշաններ, ինչպես նաև ծանուցման կարգով փակցված են տվյալ երթուղիների երթակարգավարական ծառայության հեռախոսահամարները (011.674428, 011.674460)՝ տվյալ երթուղու ավտոբուսի այս կամ այն կանգառ հասնելու մոտավոր ժամի մասին տեղեկություն ստանալու համար: Ծրագիրը շարունակվելու է նաև 2018 թվականին, նախատեսվում է ևս 5 քաղաքային ավտոբուսներ կահավորել վերելակներով։
Կույր հաշմանդամների, ինչպես նաև մայրաքաղաքի հյուրերի համար քաղաքային հասարակական տրանսպորտից օգտվելու մատչելիության և հարմարավետության ապահովման նպատակով 2015-2017թթ. «Հիգեր» մակնիշի թվով 110 քաղաքային ավտոբուսների (երթուղիներ հ.հ.5, 20, 41, 13, 14, 54, 10, 22, 28) ուղևորասրահներում տեղադրվել են կանգառների անվանումների բարձրաձայն հայտարարման ավտոմատ սարքեր, և ներկայումս իրականացվում է կանգառների անվանումների հայտարարումը հայերեն և անգլերեն լեզուներով։ Ծրագիրը շարունակվելու է նաև 2018թ., նմանատիպ սարքեր կտեղադրվեն ևս 37 ավտոբուսներում։
Կարևորելով սակավաշարժ խմբերի քաղաքացիների համար մատչելիության ապահովման անհրաժեշտությունը՝ մեկնարկել է և հետևողականորեն լուծում է ստանում կայանատեղերի կահավորման աշխատանքների շրջանակներում նաև հաշմանդամների կամ նրանց տեղափոխող տրանսպորտային միջոցների համար առանձնացված տեղերի նախատեսման խնդիրը։ Այդ համատեքստում թվով 101 վճարովի կայանատեղերում համապատասխան կահավորանքի միջոցով առանձնացվել են տեղեր հաշմանդամների տրանսպորտային միջոցների համար։
Երևան քաղաքի ավագանու 2017 թվականի դեկտեմբերի 26-ի հ.90-Ն որոշման համաձայն ընթանում է տեղաշարժվելու դժվարություն ունեցող հաշմանդամ կամ այդպիսի հաշմանդամներ փոխադրող տրանսպորտային միջոց ղեկավարող անձանց տրանսպորտային միջոցների համար անվճար կայանման թույլտվության կտրոնների տրամադրման գործընթացը։ 2018 թվականի համար տրամադրվել է 107 հատ կտրոն։